Wat is tandplak?

Wat is tandplak?

Het simpele antwoord op de vraag wat tandplak is, is dat het een kleverig laagje is. Artsen noemen het tandplak. Het bestaat voornamelijk uit kleine levende organismen, bacteriën genaamd. Deze bacteriën zijn zo klein dat je ze niet kunt zien. Ze leven samen in een gemeenschap die een biofilm wordt genoemd, wat gewoon een chique woord is voor een kleverige laag van ziek микроben. Deze laag bevat ook voedselresten en je eigen speeksel.

Plaque begint zich al enkele minuten na het tandenpoetsen te vormen. Eerst bedekt een heel dun laagje eiwitten uit je speeksel de tand. Dit dunne laagje wordt een pellikel genoemd. Het fungeert als een basis waarop bacteriën zich kunnen vestigen. Zodra de bacteriën zich hechten, beginnen ze te groeien en zich te vermenigvuldigen. Ze produceren een kleverig slijm dat ervoor zorgt dat ze aan je tanden blijven kleven en voorkomt dat ze worden weggespoeld.

Deze kleverige laag bestaat uit levende bacteriën, suikers en zetmeel uit voedsel, eiwitten in speeksel en water dat het vochtig houdt en laat groeien. Als je tandplak niet verwijdert, wordt het steeds dikker. Het ziet er vaak kleurloos of lichtgeel uit en je kunt het soms met je tong voelen. Veel mensen zeggen dat het voelt alsof hun tanden een pluizig truitje dragen.

Wat veroorzaakt tandplak?

Veel mensen vragen zich af waarom tandplak zo snel groeit. De belangrijkste reden is het voedsel dat we dagelijks eten. Bacteriën in je mond zijn dol op hetzelfde voedsel als jij, met name suikers en eenvoudige zetmeelproducten. Wanneer je bijvoorbeeld koekjes of wit brood eet, beginnen de bacteriën zich meteen te voeden.

Wanneer bacteriën suiker en zetmeel eten, produceren ze zuur als afvalstof. Dit zuur is zeer schadelijk voor je tanden. Hoe meer suiker je eet, hoe meer zuur de bacteriën aanmaken. Veelvoorkomende voedingsmiddelen die leiden tot de vorming van tandplak zijn snoep, koekjes, gebak, frisdrank, vruchtensap, sportdranken, witbrood, pasta, crackers en kleverig gedroogd fruit zoals rozijnen.

Slechte hygiëne zorgt er ook voor dat er tandplak ontstaat. Als je het poetsen of flossen overslaat, krijgen bacteriën de tijd om te groeien en een dikke laag te vormen die moeilijker te verwijderen is. Speeksel speelt ook een rol. Een droge mond zorgt ervoor dat bacteriën sneller groeien, waardoor een slechte adem 's ochtends na het slapen vaak onaangenaam is.

Waar hoopt tandplak zich doorgaans op?

Plaque kan zich op elk oppervlak in je mond ontwikkelen, maar het geeft de voorkeur aan moeilijk bereikbare plekken. Op deze plekken kunnen bacteriën zich ongestoord nestelen. Een van de meest voorkomende plekken is de tandvleesrand, waar de tand het tandvlees raakt. Bacteriën verschuilen zich vaak onder de rand van het tandvlees, wat roodheid en pijn veroorzaakt.

Een andere veelvoorkomende plek is tussen de tanden. De borstelharen van een tandenborstel kunnen deze krappe ruimtes meestal niet bereiken, daarom is flossen zo belangrijk. Ook de achterste tanden zijn vaak een probleemgebied. Ze hebben diepe groeven en putjes waar gemakkelijk voedselresten in blijven zitten, en mensen vergeten vaak om ze goed te poetsen.

Tandplak kan zich ook ophopen rond vullingen, op een beugel, op de tong en zelfs op een kunstgebit. Elk oppervlak in de mond kan een kleverig laagje verzamelen als het niet goed wordt schoongemaakt.

Is tandplak schadelijk?

Veel mensen denken dat tandplak slechts een klein probleem is, maar het is in werkelijkheid de belangrijkste oorzaak van tand- en tandvleesaandoeningen. Het zuur dat door bacteriën wordt geproduceerd, tast het tandglazuur aan, de harde buitenlaag die je tanden beschermt. Wanneer het glazuur verzwakt, ontstaan er gaatjes. Als gaatjes diep worden, kunnen ze pijn, infecties en zelfs tandverlies veroorzaken.

Tandplaque beschadigt ook het tandvlees. Bacteriën scheiden gifstoffen af die het tandvlees irriteren en ontstekingen veroorzaken. Dit leidt tot gingivitis, het vroegste stadium van tandvleesaandoeningen. Symptomen van gingivitis zijn onder andere rood, gezwollen tandvlees, bloedingen tijdens het poetsen of flossen en een aanhoudende slechte adem.

Als tandvleesontsteking niet behandeld wordt, kan het overgaan in parodontitis. Deze ernstige aandoening beschadigt het bot dat de tanden op hun plaats houdt, waardoor tanden na verloop van tijd losraken of uitvallen.

Tandplak versus tandsteen: wat is het verschil?

Tandplak en tandsteen zijn verwant, maar niet hetzelfde. Tandplak is zacht en plakkerig en kan worden verwijderd door te poetsen en te flossen. Tandsteen ontstaat wanneer tandplak te lang op de tanden blijft zitten. Het absorbeert mineralen uit het speeksel en verhardt tot een ruwe, steenachtige substantie.

Deze verharding kan binnen 24 tot 72 uur beginnen. Zodra tandplak is omgezet in tandsteen, kan het niet meer thuis worden verwijderd. Tandsteen hecht zich stevig aan de tanden en is vaak geel of bruin van kleur. Omdat tandsteen een ruw oppervlak heeft, hecht nieuwe tandplak zich er gemakkelijker aan, waardoor een vicieuze cirkel van opbouw ontstaat. Alleen een tandarts of mondhygiënist kan tandsteen veilig verwijderen.

Hoe verwijder je tandplak?

Het verwijderen van tandplak is een dagelijkse taak, omdat het zich constant vormt. Een goede routine thuis met de juiste hulpmiddelen en technieken is essentieel.

1. Je tanden poetsen

Poets uw tanden minstens twee keer per dag met een tandenborstel met zachte borstelharen. Poets elke keer twee minuten lang. Houd de borstel in een hoek van 45 graden richting de tandvleesrand en maak kleine, cirkelvormige bewegingen. Reinig alle oppervlakken van elke tand. Elektrische tandenborstels kunnen bij veel mensen helpen om meer tandplak te verwijderen.

2. Elke dag flossen

Met flosdraad reinig je de ruimtes tussen je tanden waar een tandenborstel niet bij kan. Gebruik ongeveer 45 centimeter flosdraad en schuif deze voorzichtig tussen je tanden. Buig de draad in een C-vorm tegen de tand en beweeg hem op en neer, iets onder de tandvleesrand. Gebruik voor elke ruimte een schoon stukje flosdraad.

3. Mondspoeling gebruiken

Een antibacterieel mondspoelmiddel helpt overtollige bacteriën te doden en bereikt plekken die met poetsen en flossen niet bereikt worden. Mondspoelmiddel met fluoride helpt bovendien het glazuur te versterken en beschermt tegen gaatjes.

4. Professionele reiniging met plaque-aantonende tabletten

Zelfs bij goede mondhygiëne thuis kan tandplak verharden tot tandsteen. Je zou dan gebruiken... Plaque onthullende tabletten na het tandenpoetsen.

Hoe voorkom je de vorming van tandplak?

Het voorkomen van tandplak is makkelijker dan het later verwijderen ervan. Kleine dagelijkse gewoontes maken een groot verschil.

Let op wat je eet

Beperk de consumptie van suikerrijke en zetmeelrijke snacks. Als u suiker eet, probeer dit dan bij de maaltijd te doen, wanneer de speekselproductie hoger is. Kies voor gezonde snacks zoals knapperige groenten, appels, kaas, yoghurt en noten, die helpen de tanden te reinigen en te beschermen.

Drink voldoende water.

Water houdt je mond vochtig en helpt voedselresten en bacteriën weg te spoelen. Gefluorideerd kraanwater versterkt bovendien het tandglazuur.

Voorkom een droge mond.

Een droge mond bevordert de groei van bacteriën. Sommige medicijnen kunnen een droge mond veroorzaken, dus overleg met uw arts als dit een probleem voor u is. Het kauwen van suikervrije kauwgom met xylitol kan de speekselproductie verhogen en bacteriën verminderen.

Tot slot: Waarom het beheersen van tandplaque belangrijk is

Inzicht in wat tandplaque is, helpt uw glimlach en algehele gezondheid te beschermen. Bacteriën in de mond kunnen in de bloedbaan terechtkomen en worden in verband gebracht met andere gezondheidsproblemen. Het bestrijden van tandplaque bespaart geld door gaatjes en tandvleesaandoeningen te voorkomen, en het helpt u pijn en tandverlies te vermijden.

Goede mondverzorging vergroot ook je zelfvertrouwen. Simpele dagelijkse gewoontes zoals twee minuten poetsen, elke avond flossen en meer water drinken kunnen je tanden een leven lang beschermen. Door elke dag tandplak te bestrijden, kies je voor een gezondere toekomst.