Plak Nedir?

Plak Nedir?

Plak nedir sorusunun basit cevabı, yapışkan bir film tabakası olmasıdır. Doktorlar buna diş plağı derler. Çoğunlukla bakteri adı verilen minik canlılardan oluşur. Bu bakteriler o kadar küçüktür ki onları göremezsiniz. Biyofilm adı verilen bir toplulukta birlikte yaşarlar; bu da yapışkan bir mikrop tabakası için kullanılan süslü bir kelimedir. Bu tabaka ayrıca yiyecek artıkları ve kendi tükürüğünüzü de içerir.

Dişlerinizi fırçaladıktan sadece birkaç dakika sonra plak oluşmaya başlar. İlk olarak, tükürüğünüzden gelen çok ince bir protein tabakası dişi kaplar. Bu ince tabakaya pellicle denir. Bakterilerin üzerine yerleşmesi için bir temel görevi görür. Bakteriler yapıştıktan sonra büyümeye ve çoğalmaya başlarlar. Dişlerinize yapışmalarına ve yıkanıp gitmelerini önlemelerine yardımcı olan yapışkan bir sümük oluştururlar.

Bu yapışkan tabaka, canlı bakterilerden, yiyeceklerden gelen şeker ve nişastalardan, tükürük proteinlerinden ve onu nemli tutarak büyümesini sağlayan sudan oluşur. Plak temizlenmezse, giderek kalınlaşır. Genellikle renksiz veya soluk sarı görünür ve bazen dilinizle hissedebilirsiniz. Birçok insan, dişlerinin tüylü bir kazak giymiş gibi hissettiğini söyler.

Dişlerde Plak Oluşumuna Ne Sebep Olur?

Birçok insan plak oluşumunun neden bu kadar hızlı olduğunu merak eder. Bunun başlıca nedeni her gün yediğimiz yiyeceklerdir. Ağzınızdaki bakteriler, özellikle şeker ve basit nişastalar olmak üzere, sizin de sevdiğiniz yiyecekleri sever. Kurabiye veya beyaz ekmek gibi yiyecekler yediğinizde, bakteriler hemen beslenmeye başlar.

Bakteriler şeker ve nişasta tükettikçe atık olarak asit üretirler. Bu asit dişleriniz için çok zararlıdır. Ne kadar çok şeker tüketirseniz, bakteriler o kadar çok asit üretir. Plak oluşumuna yol açan yaygın yiyecekler arasında şekerleme, kurabiye, kek, gazlı içecekler, meyve suyu, spor içecekleri, beyaz ekmek, makarna, kraker ve kuru üzüm gibi yapışkan kuru meyveler bulunur.

Kötü temizlik alışkanlıkları da plak oluşumuna neden olur. Diş fırçalamayı veya diş ipi kullanmayı ihmal ederseniz, bakteriler çoğalarak çıkarılması zorlaşan güçlü bir tabaka oluştururlar. Tükürük de rol oynar. Kuru ağız, bakterilerin daha hızlı çoğalmasına olanak tanır; bu nedenle sabahları uyuduktan sonra nefes genellikle kötü kokar.

Plak en sık nerede birikir?

Plak, ağzınızdaki her yüzeyde oluşabilir, ancak temizlenmesi zor yerleri tercih eder. Bu saklanma yerleri, bakterilerin rahatsız edilmeden kalmasına olanak tanır. En yaygın bölgelerden biri, dişin diş etiyle birleştiği diş eti çizgisidir. Bakteriler genellikle diş etinin kenarının altında saklanarak kızarıklığa ve ağrıya neden olur.

Sık karşılaşılan bir diğer sorunlu bölge ise diş aralarıdır. Diş fırçası kılları genellikle bu dar alanlara ulaşamaz, bu nedenle diş ipi kullanımı çok önemlidir. Arka dişler de sık karşılaşılan sorunlu bölgelerdir. Bu dişlerde yiyecek artıklarının kolayca biriktiği derin oluklar ve çukurlar bulunur ve insanlar genellikle bu dişleri iyice fırçalamayı unuturlar.

Plak, diş dolgularının etrafında, tellerde, dilde ve hatta protezlerde bile birikebilir. Ağızdaki herhangi bir yüzey, düzgün temizlenmediği takdirde yapışkan bir tabaka biriktirebilir.

Plak Zararlı Mı?

Birçok insan plak oluşumunu küçük bir sorun olarak görür, ancak aslında diş ve diş eti hastalıklarının ana nedenidir. Bakterilerin ürettiği asit, dişlerinizi koruyan sert dış tabaka olan diş minesine saldırır. Mine zayıfladığında çürükler oluşur. Çürükler derinleşirse ağrıya, enfeksiyona ve hatta diş kaybına neden olabilir.

Plak ayrıca diş etlerine de zarar verir. Bakteriler, diş eti dokusunu tahriş eden ve iltihaplanmaya neden olan toksinler salgılar. Bu da diş eti hastalığının en erken evresi olan gingivite yol açar. Gingivitis belirtileri arasında kırmızı, şişmiş diş etleri, fırçalama veya diş ipi kullanımı sırasında kanama ve sürekli ağız kokusu bulunur.

Diş eti iltihabı tedavi edilmezse periodontitise dönüşebilir. Bu ciddi durum, dişleri yerinde tutan kemiğe zarar vererek zamanla dişlerin gevşemesine veya düşmesine neden olur.

Plak ve diş taşı: Aralarındaki fark nedir?

Plak ve diş taşı birbiriyle ilişkili ancak aynı şey değildir. Plak yumuşak ve yapışkandır ve fırçalama ve diş ipi kullanımıyla temizlenebilir. Diş taşı ise plak dişlerde çok uzun süre kaldığında oluşur. Tükürükten mineralleri emer ve sertleşerek pürüzlü, kaya benzeri bir maddeye dönüşür.

Bu sertleşme 24 ila 72 saat içinde başlayabilir. Plak bir kez diş taşına dönüştükten sonra evde çıkarılamaz. Diş taşı dişlere sıkıca yapışır ve genellikle sarı veya kahverengi görünür. Diş taşının pürüzlü yüzeyi nedeniyle, yeni plağın yapışmasını kolaylaştırır ve bir birikim döngüsü oluşturur. Diş taşını güvenli bir şekilde yalnızca diş hekimi veya diş hijyenisti çıkarabilir.

Dişlerden Plak Nasıl Temizlenir?

Plak sürekli oluştuğu için temizlenmesi günlük bir iştir. Doğru araç ve tekniklerle iyi bir ev rutini şarttır.

1. Dişlerinizi Fırçalamak

Yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanarak günde en az iki kez dişlerinizi fırçalayın. Her seferinde tam iki dakika fırçalayın. Fırçayı diş etine doğru 45 derecelik bir açıyla tutun ve küçük, dairesel hareketler kullanın. Her dişin tüm yüzeylerini temizleyin. Elektrikli diş fırçaları birçok kişi için daha fazla plak temizlemeye yardımcı olabilir.

2. Her Gün Diş İpi Kullanmak

Diş ipi, fırçaların ulaşamadığı diş aralarını temizler. Yaklaşık 45 cm uzunluğunda bir diş ipi kullanın ve nazikçe dişlerinizin arasına kaydırın. Dişe doğru C şeklinde kıvırın ve diş eti çizgisinin biraz altında yukarı ve aşağı hareket ettirin. Her boşluk için temiz bir diş ipi parçası kullanın.

3. Ağız gargarası kullanmak

Antimikrobiyal ağız gargarası, fazla bakterileri öldürmeye ve fırçalama ve diş ipi kullanımıyla ulaşılamayan bölgelere ulaşmaya yardımcı olur. Florürlü ağız gargarası ayrıca diş minesini güçlendirmeye ve çürüklere karşı korumaya yardımcı olur.

4. Plak Belirleyici Tabletlerle Profesyonel Temizlik

İyi ev bakımına rağmen, plakların bir kısmı sertleşerek diş taşına dönüşür. Bunun için şunları kullanırsınız: Plakayı Açıklayan Tabletler Dişlerinizi fırçaladıktan sonra.

Plak Oluşumunu Nasıl Önleyebiliriz?

Plak oluşumunu önlemek, sonradan temizlemekten daha kolaydır. Küçük günlük alışkanlıklar büyük fark yaratır.

Yediğinize dikkat edin.

Şekerli ve nişastalı atıştırmalıkları sınırlayın. Şeker tüketiyorsanız, tükürük akışının daha yüksek olduğu yemeklerle birlikte tüketmeye çalışın. Dişleri temizlemeye ve korumaya yardımcı olan çıtır sebzeler, elma, peynir, yoğurt ve kuruyemiş gibi sağlıklı atıştırmalıklar seçin.

Bol su için

Su, ağzınızı nemli tutar ve yiyecek artıklarını ve bakterileri temizlemeye yardımcı olur. Florürlü musluk suyu ayrıca diş minesini güçlendirir.

Ağız kuruluğundan kaçının

Ağız kuruluğu bakterilerin hızla çoğalmasına olanak tanır. Bazı ilaçlar ağız kuruluğuna neden olur, bu nedenle bu bir sorunsa doktorunuzla konuşun. Ksilitol içeren şekersiz sakız çiğnemek tükürük üretimini artırmaya ve bakterileri azaltmaya yardımcı olabilir.

Sonuç: Plak Kontrolü Neden Önemli?

Plak oluşumunu anlamak, gülüşünüzü ve genel sağlığınızı korumanıza yardımcı olur. Ağız bakterileri kan dolaşımına girebilir ve diğer sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir. Plak kontrolü, çürükleri ve diş eti hastalıklarını önleyerek para tasarrufu sağlar ve ağrıdan ve diş kaybından kaçınmanıza yardımcı olur.

İyi ağız bakımı özgüveni de artırır. İki dakika boyunca diş fırçalamak, her gece diş ipi kullanmak ve daha fazla su içmek gibi basit günlük alışkanlıklar dişlerinizi ömür boyu koruyabilir. Her gün plakla mücadele ederek daha sağlıklı bir geleceği seçmiş olursunuz.